The funding lifecycle: Van het starten van je bedrijf tot een IPO

Sprout afbeelding.jpg

Als jong, innovatief of ambitieus bedrijf ga je ergens in de tijd tegen het vraagstuk van externe durfkapitaal financiering aanlopen. Over het algemeen zal je als founder(s) namelijk niet voldoende geld hebben om alles zelf te blijven financieren. Echter, voordat je op zoek gaat naar financiering is het goed om te weten hoe financiering voor startups en scale ups werkt.

Als online durfkapitaal financier krijgen wij wekelijks ruim 50 financieringsaanvragen te verwerken. Helaas moeten we veel van deze bedrijven afwijzen, niet omdat het idee slecht is, maar omdat het bedrijf zich niet in de juiste fase bevindt. Startup en scale up financiering is namelijk op te delen in verschillende fases. Per fase zijn er andere financiers geïnteresseerd en dien je op andere punten te letten. Dit lijkt complex, maar als je het eenmaal begrijpt valt dat reuze mee. Daarom leggen we dit hier nog is uitgebreid uit.

De verschillende fases

In welke fase jouw bedrijf zich bevindt is afhankelijk van verschillende factoren. Zo kan je bijvoorbeeld kijken naar het hebben van een minimum viable product, het draaien van omzet, het hebben van terugkerende omzet of eerdere investeringen die zijn opgehaald.

Om als bedrijf succesvol te kunnen groeien wil je een duidelijke financieringsstrategie hebben waarbij je niet alleen nu succesvol geld op kan halen, maar ook in de toekomst. In elke fase zijn andere financiers geïnteresseerd en letten ze op andere punten. Je wilt voorkomen dat je in eerdere financieringsrondes keuzes maakt waardoor je niet meer interessant bent voor latere financiers. In deze blog zetten we dan ook de verschillende financieringsfases uiteen, en vertellen we je waar je per op moet letten.

  1. De verschillende fases zijn grofweg uiteen te zetten in:

  2. De idee fase

  3. De co-founder fase

  4. De FFF fase

  5. Seed fase

  6. Series A fase

  7. IPO

De volgende afbeelding laat zien hoe de fases zijn opgedeeld.

how startup funding works.png

Idee fase

Je hebt een geweldig idee, en begint het verder uit te werken. Op dit moment ben je nog alleen en doe je wat marktonderzoek om te kijken of je idee inderdaad zo geweldig is. In deze fase besteed je eigenlijk enkel je eigen tijd aan het vaak nog op te starten bedrijf.

Wanneer:

  • Je hebt een idee

Belangrijk om op te letten:

  • Zorg dat je voldoende marktonderzoek doet

Type investeerders:

  • Jezelf

Co-founder fase

Je hebt marktonderzoek gedaan waaruit blijkt dat je geweldige idee een actief probleem oplost, maar je hebt nog geen product en klanten. Ook moet je eigenlijk nog beginnen met het ontwikkelen van je product of het doen van uitgebreid onderzoek.  

Omdat je het bedrijf niet in je eentje van de grond kan krijgen ga je op zoek naar een co-founder die waarde toevoegt. Het is belangrijk op zoek te gaan naar iemand die jou aanvult, en taken kan overnemen waar jij zelf niet heel goed in bent.

Ben je bijvoorbeeld zelf erg sterk in het overbrengen van een boodschap en het vormgeven van een business model, maar heb je weinig kaas gegeten van coden, terwijl je product dit wel nodig heeft? Dan wil je waarschijnlijk iemand vinden die juist hier goed in is.

Denk je een geschikte kandidaat gevonden te hebben, maar weet je niet zeker of hij jou en het bedrijf naar een volgend level kunnen tillen? Dan doe je er verstandig aan een performance based contract op te stellen. Hierbij worden vooraf enkele zogenaamde milestones gedefiniëerd, bepaalde doelen die behaal moeten worden. Lukt dit niet, dan krijgt je partner minder (of zelfs geen) aandelen.

In deze fase is het de bedoeling dat alle founders vooral tijd in het bedrijf investeren. Is er toch kapitaal nodig? Dan zal dit vanuit eigen middelen dienen te komen door middel van bootstrapping. Met bootstrapping bedoelen we dat de founders eigen kapitaal in het bedrijf stoppen. In de basis is bootstrapping iets wat altijd goed is voor het bedrijf en altijd goed zal vallen bij investeerders.
De founders hebben namelijk alle aandelen in handen en zullen dan ook verantwoordelijk zijn voor het zetten van de eerste stappen. Door zelf te investeren in het bedrijf laat je zien dat je als founders commitment hebt, zelf in het idee en bedrijf gelooft en dat je als founders de leiding neemt om het bedrijf van de grond te krijgen.

Wanneer:

  • Je bent klaar om een product of dienst neer te gaan zetten

Belangrijk om op te letten:

  • Ga op zoek naar een co-founder die waarde toevoegt

  • Ga op zoek naar een co-founder die 100% in je idee gelooft

  • Kijk naar mogelijkheden voor een ‘performance-based’ contract

Type investeerders:

  • Jezelf en je co-founder(s)

FFF Fase

Op het moment dat je in staat bent te laten zien dat je echt serieus met het bedrijf bezig bent, ben je klaar om een eerste rondje financiering op te halen bij vrienden, familie en kennissen. Dit wordt ook wel de friends, family & fools fase genoemd. Afhankelijk van hoe groot je netwerk is kan je op deze manier al behoorlijk wat geld bij elkaar krijgen. Maar meestal gaat het hier om bedragen onder de €100.000,-.

Een beroep doen op mensen die je kent kan het makkelijker maken om je eerste grote stap te maken, echter brengt het ook risico’s met zich mee. Zo is het belangrijk alleen geld aan te nemen van mensen die het echt kunnen missen. Daarbij wil je je vrienden, familie en kennissen net zo behandelen als andere aandeelhouders, en dus alles formeel laten vastleggen. Zo zorg je er voor dat iedereen op één lijn zit qua verwachtingen en ruzies worden voorkomen.

Zorg dat je duidelijke afspraken maakt over de prijs per aandeel, zodat je hier later geen discussies over kunt krijgen. Verder is het verstandig duidelijk te maken hoe je verwacht je vrienden, familie en kennissen uit te kopen. Wanneer kunnen ze iets van rendement verwachten? Heb je hier een plan voor klaar liggen? Als laatste wil je duidelijk zijn over de toekomst, zo is het goed ze te laten weten dat op het moment dat angel investeerders of VC’s instappen, ze minderheidsaandeelhouder zullen worden en hun aandeel dus zal verwateren.

Je hebt veel meer kans van slagen bij familie en vrienden op het moment dat je laat zien zelf ook al je mogelijke spaargeld mee te investeren. Mocht je dus nog ergens een potje overhebben? Zorg dat je dit mee investeert en laat zien dat je serieus bent. Blijf hierbij echter wel realistisch en denk goed na over wat voor bedrag je zou kunnen missen. Een andere optie is om te kijken of je gebruik kan maken van een co-investerings traject of crowdfunding platform, waarbij je ook nog wat early adopters probeert aan te haken.

Omdat het in deze fase zeer lastig is een waardering vast te stellen is het belangrijk om te weten dat je in deze fase niet meer dan 5% van de aandelen wilt weggeven. Je kan er ook voor kiezen gebruik te maken van een converteerbare obligatie. Bij een converteerbare obligatie investeert een investeerder nu gelden waarbij de waardering op een later te bepalen moment in tijd wordt bepaald. Vaak is de looptijd 3-5 jaar waarbij de investeerder rente opbouwt die aan het einde van de looptijd mee converteert naar aandelen. Daarbij krijgt de investeerder op het moment van conversie korting op de op dat moment bepaalde waardering. Ze hebben namelijk een stuk meer risico genomen door al eerder in te stappen en dienen hiervoor gecompenseerd te worden.

Wanneer:

  • Je hebt nog geen MVP

  • Er is nog (bijna) geen omzet

  • Geld nodig voor de eerste stappen

  • Je omzet groeit minder dan 10% per maand

Belangrijk om op te letten:

  • Haal niet teveel geld op

  • Probeer niet meer dan 5% van je aandelen weg te geven

Type investeerders:

  • Familie

  • Vrienden

  • Kennissen

  • Early adopters

fundinglifecycle2.jpg

Seed fase

Inmiddels is er bewezen tractie, het product is af en je draait omzet of je hebt in ieder geval een minimum viable product. Vaak bestaat je team in deze fase uit 5-10 man en ben je klaar om echt te gaan groeien.

Op dit moment ben je klaar om geld op te gaan halen bij angel investeerders en is het tijd voor een eerste bedrijfswaardering. Een angel investeerder is vaak iemand met veel geld die (als beroep) investeert in bedrijven van mensen die ze niet persoonlijk kennen.

Vaak kijk je in deze fase tegen een investeringsbehoefte aan van rond de €200.000,- tot €500.000,- en deze investering zal je 6-18 maanden verder moeten helpen. Het is verder goed om te weten dat angel investeerders niet altijd getrainde investeerders zijn en veel op gevoel doen. Ze willen nog wel eens zeer strikte eisen stellen en hier niet van afwijken. Zij kunnen kennis en ervaring aan jouw onderneming toevoegen, maar verwachten vaak ook een vrij hoog rendement doordat ze hun eigen vermogen investeren. Je wilt echter voorkomen dat een deal nu, een deal in de toekomst in de weg staat, doordat je bijvoorbeeld een te hoog aandelenpercentage afstaat.

Zo wil je na deze ronde zorgen dat je als founders nog minimaal 70% van de aandelen in handen hebt. Als het even kan wil je zelfs zorgen dat dit 80% is. Dit laat namelijk genoeg ruimte op je cap table voor latere investeringsrondes. Verder zal je in deze fase meemaken dat investeerders een anti-verwaterings deal eisen, hier wil je ten alle tijden van wegblijven. Een anti-verwaterings deal betekent dat de investeerder die nu instapt bij latere rondes niet verwaterd maar zijn huidige aandelenpercentage blijft behouden. Toekomstige financiers zullen hier niet blij mee zijn en in dit soort gevallen veel minder snel instappen.

Omdat deze financieringsfase belangrijk is voor nu, maar ook voor later, doe je er verstandig aan op tijd te beginnen met het opzetten van je financieringsstrategie en het vinden van de juiste match. Je bevindt je nog in zo’n jonge fase waardoor je je bij het vinden van een investeerder wilt focussen op de juiste match, met de juiste deal voorwaarden. Zorg dat je een of meerdere investeerders aansluit die geloven in jou, het team en het product.

Mocht je in deze fase een directe aandelenuitgifte willen doen, dan zal er een bedrijfswaardering moeten komen. In deze fase is het echter lastig tot een goede waardering te komen, waardoor het voornamelijk neerkomt op wat je ervoor over hebt. Houdt er rekening mee dat er een verschil is tussen een pre-money en post-money waardering. De pre-money waardering is de waardering van het bedrijf voor de investering, en de post-money die erna. Over het algemeen vinden investeerders het in deze fase alleen interessant om in te stappen als het bedrijf nu (al) €1.000.000,- tot €3.500.000,- waard is.

Wanneer:

  • Je hebt een MVP

  • Minder dan €30.000,- maandelijks terugkerende omzet

  • Een pre-money waardering van €1.000.000,- tot €3.500.000,-

  • Je omzet groeit minimaal 10% per maand

  • Financieringsbehoefte tussen de €200.000,- en €500.000,-

Belangrijk om op te letten:

  • Zorg dat je voor de deal nog minimaal 80% in eigen handen hebt

  • Maak onderscheid tussen pre- en post-money waarderingen

  • Zorg dat je op tijd start met je zoektocht naar investeerders

  • Focus op de juiste match

  • Blijf weg van anti-verwaterings deals

Type investeerders:

  • Familie kantoren

  • Kleine(re) strategische investeerders

  • Aandelen Crowdfunding

  • Incubators

  • Accelerators

  • Angel investeerders

fundinglifecycle4.jpg

Series A fase

Het bedrijf loopt, mensen kopen je product of dienst maar je groeit eigenlijk te snel of je kan nog sneller groeien. Je bent klaar om een wereldwijde speler te worden. Dan ben je waarschijnlijk klaar voor een series A ronde. In deze fase draai je misschien al winst, maar je winst loopt nog zwaar achter op je sales. Bij een series A ronde denk je al snel aan Venture Capitalists(VCs), en een investeringsgrote van €1.000.000,- tot €20.000.000,-.

Elke VC is anders en elke VC heeft andere criteria waar ze op letten voordat ze investeren. Maar over het algemeen moet je ervan uitgaan dat ze pas interesse hebben op het moment dat je €1.000.000,- omzet per jaar draait, waarvan meer dan €30.000,- maandelijks terugkerend is en je minimaal 50% omzetgroei per jaar laat zien.

Verder zullen investeerders in deze fase eisen dat de founder(s) nog minimaal 60-70% van de aandelen in bezit heeft of hebben. Investeerders vinden het belangrijk dat als het goed gaat jij als founder ook mogelijk een grote exit kunt maken. Dit laat namelijk zien dat ook jij naar een punt op de horizon werkt en volledig gemotiveerd bent. Verder geeft dit percentage voldoende ruimte om mogelijk in de toekomst nog een ronde financiering op te halen.

Aangezien een Serie A behoorlijk intensief kan zijn wil je hier op tijd mee beginnen. Zet niet alles in op 1 investeerder, maar zorg dat je je kansen verdeeld over zoveel mogelijke opties om tot de juiste investering te komen. Het ergste wat in dat geval kan gebeuren is dat je een investeerder teleur moet stellen, het alternatief is dat een investeerder zich op het laatste moment terug trekt en je geen tijd meer hebt om nieuwe gesprekken op te starten.

Bovenstaande punt: je moet meer dan genoeg aandelen hebben om voor je zelf nog voldoende drive te hebben om de onderneming groot te maken. Ze willen dat jij zelf ook een grote exit maakt als het goed gaat en dat puntje op de horizon in zicht houd.

Wanneer:

  • Meer dan €30.000,- maandelijks terugkerende omzet

  • Een pre-money waardering van meer dan €5.000.000,-

  • Je omzet groeit minimaal 100% per jaar

  • Financieringsbehoefte van minimaal €1.000.000,-

Belangrijk om op te letten:

  • In deze fase dienen de founders nog minimaal 60-70% in eigen handen te hebben

  • Zorg dat je op tijd start met je zoektocht naar investeerders

  • Focus op de juiste match

  • Exit potentieel moet zo groot zijn dat het loont om meer dan 100 uur per week te werken

Type investeerders:

  • Venture capitalists

  • Strategische investeerders

  • Fondsen

  • Super Angels

IPO

De volgende (en laatste) stap is een IPO. Dit is wanneer een bedrijf besluit publiekelijk geld op te halen via een beursgang. Twee recente super grote voorbeelden zijn de beursgangen van Adyen of Alibaba.

Een IPO, een Initital Public Offering, betekent het moment dat jouw bedrijf voor het eerst de beurs op gaat. Hierbij krijgt iedereen de mogelijkheid om aandelen in jouw bedrijf te kopen. Het bedrijf is vervolgens verplicht om openlijk financiële informatie te delen en updates te geven.

Voordat je besluit voor een IPO te gaan is het goed om te bedenken waarom je dit wilt. Een IPO is geen doel, maar een manier om geld op te halen. Zo kan het makkelijker zijn toegang te krijgen tot kapitaal, of het geeft je investeerders een mogelijkheid tot een exit. Wees je wel bewust dat er veel tijd gaat zitten in het verkrijgen en behouden van een IPO.

Wanneer:

  • Na minimaal 1 series A ronde.

Belangrijk om op te letten:

  • Het is een middel, geen doel

  • Er gaat veel tijd zitten in een beursgang

  • Er gaat veel tijd zitten in het behouden van je beursnotering

Two businessmen handshaking after striking grand deal

De volgende stap

Zoals het hierboven is beschreven is het een duidelijk stappenplan waarbij je telkens van de ene stap naar de volgende gaat. In de praktijk is dit uiteraard niet altijd het geval. Er bestaan mogelijkheden dat bedrijven op een bepaalde stap blijven steken omdat ze niet snel genoeg groeien, dat ze failliet gaan of dat ze ergens tussendoor worden overgenomen.

Verder komt het voor dat een bedrijf een stap overslaat door bijvoorbeeld direct naar de seed ronde te gaan in plaats van dat ze eerst een friends, family en fools ronde meemaken. Bovenstaande stappenplan moet je dan ook zien als een financiering stappenplan die een bedrijf over het algemeen doorloopt op het moment dat ze snel groeien en willen blijven groeien.

Het belangrijkste is dat jij door bovenstaande stappenplan weet wanneer jij klaar bent voor welk type investeerder, en wat je moet doen om naar de volgende stap te komen.

Niet op zoek naar durfkapitaal financiering, maar naar vreemd vermogen? Geen probleem. Via deze link heb je toegang tot onze blog over vreemd vermogen financiering. Hier leggen we je alles uit over de mogelijkheden van vreemd vermogen.