5 verbanden tussen een topsporter en topondernemer

Untitled design.png

Topsporters hebben bepaalde talenten en kwaliteiten waar je als ondernemer op het eerste gezicht niet zoveel aan hebt; tenminste ik moet de eerste ondernemer nog tegenkomen die de winst van zijn bedrijf heeft laten groeien puur doordat hij een marathon binnen 3 uur had gelopen. Er zijn echter wel degelijk verbanden tussen de mentaliteit en kwaliteiten van een topsporter en een topondernemer.   

De jaren voordat ik aan mijn avonturen als ondernemer begon heb ik in tegenstelling tot veel andere leeftijdsgenoten niet hoofdzakelijk aan een studentenbar doorgemaakt maar op een racefiets. Als amateur reed ik in een peloton met coureurs die maar wat graag prof wilden worden, en daar met meer dan 20 uur per week trainen alles voor wilden geven (en nemen, zoals we weten uit de dopingverhalen van nu). Naast het ontbreken van doping, ontbrak het mij ook aan het benodigde talent om zoals mannen als Bauke Mollema en Jos van Emden wel door te stoten naar de profs. Toch was deze mooie periode van (top)sport een goede basis voor het ondernemerschap, ik ontdekte namelijk nogal wat parallellen tussen deze twee. En ik ben niet de enige, ook Paul Musters van Fortify ziet dit.

Enkele weken geleden raakte ik in gesprek met Paul, een oud triatleet en oprichter van Fortify. Met Fortify helpt hij bedrijven bij het vormen van het winnend team. We raakten in gesprek over de verbanden tussen topsport en ondernemerschap en kwamen al snel tot de conclusie dat je als topsporter en topondernemer anders bent dan anderen. In beide gevallen leef je namelijk niet een 9-5 leven.

Zo zijn er dan bijvoorbeeld ook niet veel mensen die je kunnen helpen bij het maken van belangrijke beslissingen. Waardoor het verstandig is de juiste mensen te zoeken om te betrekken bij je voortgang. Zo zochten we beide in onze topsport carrière naar de beste wielrenners en coaches, en in het geval van Paul ook hardlopers en zwemmers, om van te leren. Iets wat we beiden ook herkennen in onze ondernemerschap. Al in gesprek kwamen we tot meer verbanden, die we in dit blog graag met jou als (toekomstig top) ondernemer delen.

Verband 1: Met vallen en opstaan, oefening baart kunst

Net als je denkt lekker bezig te zijn en de wind in je rug voelt, lig je met je snufferd tegen het asfalt. Een letterlijk fragment uit het leven van een wielrenner, maar even goed een metafoor uit het leven van de topsportende ondernemer. Beide maken stuurfouten, nemen verkeerde beslissingen of worden door een ander naar de grond gebeukt en af en toe ga je ook nog onderuit door pure pech.

De reflex van een wielrenner is om meteen weer op zijn fiets te springen. Ook (succesvolle) ondernemers hebben altijd een volgend plan klaarliggen en denken in scenario's. Van elke fout leer je, en telkens weer leer je de knop om te zetten om weer vol motivatie verder te gaan.

Malcolm Gladwell zet het in zijn boek Outliers uiteen als de 10.000 uur regel. Het kost het over het algemeen minimaal 10.000 uur aan oefening om ergens echt goed in te worden, om je een bepaalde vaardigheid volledig meester te maken. Deze regel is ook zeker van toepassing op topsporters en topondernemers. De ontwikkeling van specifieke vaardigheden is nodig om tot bepaalde unieke prestaties te komen. Een polsstokhoogspringer springt niet in een keer over 6 meter hoogte heen, net als dat een ondernemer niet bij zijn eerste pitch ooit een investering van €6 miljoen zal landen.

Paul voegt toe: ‘Het voordeel van ondernemen versus topsport is dat je ondernemen op 1001 manieren kunt doen. Dus als je een keer op je bek gaat, zijn er voldoende andere mogelijke manieren. Natuurlijk heb je altijd te maken met talent en geluk, waardoor bij de ene persoon een plan heeft dat direct werkt, en de ander niet.’

‘Maar je ziet in het ondernemerschap dat meer ervaren mensen een grotere kans op succes hebben. Zij hebben de trainingsuren gemaakt in het doen van onderhandelingen, deals sluiten, teams bouwen etc. Het is wel belangrijk dat die 10.000 uren continu prikkelend moeten zijn. Als je 10.000 uur hetzelfde doet, wordt je op een gegeven moment niet meer beter. Het is belangrijk om jezelf iedere keer weer te prikkelen om nieuwe dingen te leren die je dichterbij je doel brengen.’

Uiteindelijk gaat het er dus om dat je een pad door de tijd voor jezelf uittekent in hoe je de ontwikkeling van jouw specifieke vaardigheden voor ogen hebt. Wees kritisch naar jezelf toe of je het inderdaad leuk genoeg vindt om er (volgens Malcolm Gladwell dus minimaal 10.000 uur) tijd aan te besteden, om elke dag ermee bezig te zijn ergens beter in te worden.

 Vele uren trainen verder, maar hier wint Paul Musters de triathlon van Zundert

Vele uren trainen verder, maar hier wint Paul Musters de triathlon van Zundert

Verband 2: Niet hard werken maar uitrusten is de uitdaging

Naast training vraagt topsport ook discipline in slapen, eten, drinken, overal zijn regels en voorschriften voor. Toen mijn topsport fase abrupt over ging in het ondernemerschap was het dus in eerste instantie vooral heel erg lang leve de lol.

Nachten doorhalen in de kroeg of voor het werk, slapen is overrated’ was het motto. Tel daar alle zakelijke etentjes en netwerkborrels met een slok doordeweekse drank bij op en je hebt een cocktail waarvan je prestaties na een aantal jaren achteruit hollen. Je zult dus met discipline om moeten gaan met lichaam en geest. Misschien niet door bij de masseur met de beentjes omhoog te gaan liggen, maar wel door jezelf ook voldoende pauzes, slaap en vakantie te gunnen.

Hard werken is voor elke echte ondernemer niet moeilijk, het nemen en krijgen van voldoende rust vraagt de grootste discipline. Paul gebruikt hiervoor de term supercompensatie. ‘Je kunt alleen beter worden als je op het juiste moment je inspant en weer ontspant. In de sport noem je dat supercompensatie. Je lichaam heeft de eigenschap zich na een inspanning altijd weer sterker te maken dan het was. Maar dat lukt alleen als je voldoende rust. Je spieren kunnen dan eerst herstellen en vervolgens een stukje sterker worden. Als ondernemer werkt dat niet anders. Ook al wil je graag doorwerken, vaak neem je veel betere beslissingen als je goed uitgerust bent.’

Verband 3: Pijn lijden is tijdelijk, opgeven is voor altijd

En dan hebben we misschien wel de belangrijkste wet der topsport, ondernemerschap en misschien wel het leven: 'Pijn lijden is tijdelijk, opgeven is voor altijd.' Een quote van de meest besproken wielrenner aller tijden, de man die het overwinnen van teelbalkanker als grootste overwinning op zijn palmares heeft staan: Lance Armstrong.

Dit raakt de kern van ondernemerschap. Hoe vaak je dan wel niet hebt gedacht om het bijltje erbij neer te gooien omdat de kas leeg was, je wederom een afwijzing van een potentiële klant of investeerder hebt moeten incasseren of je business partner je heeft bedrogen. De meest succesvolle ondernemers zijn de ondernemers die niet hebben opgegeven en daarbij af en toe de randen van het toelaatbare opzoeken.

Voor de ene ondernemer is dit makkelijker dan voor de ander. ‘Eigenlijk zie je dat dit het beste lukt bij ondernemers die handelen vanuit Intrinsieke motivatie. Wie is de meeste succesvolle sporter? Degene met liefde voor de sport? Of degene die sport voor het geld? Die laatste zal veel eerder opgeven als het even niet meezit. Zo werkt het bij ondernemen eigenlijk ook. Als je echt heel graag een probleem wil oplossen, dan is het een stuk minder moeilijk om door te zetten als je weer een avond moet doorwerken. Dat terwijl je aan de andere kant ondernemers ziet met veel geld verdienen als belangrijkste drijfveer, die al snel opgeven als ze zichzelf een maand geen salaris kunnen uitbetalen. De ondernemers die zorgen voor echt impactvolle veranderingen, die een groot verlangen hebben hun doel te willen bereiken, zijn degenen die het verst zullen komen als ondernemer.’

 Ook als ‘topper’ val je steeds wel eens, zie hier Fabian Cancellara in de Tour de France van 2015

Ook als ‘topper’ val je steeds wel eens, zie hier Fabian Cancellara in de Tour de France van 2015

Verband 4: Vertrouwen is key

Op 22 oktober 2018 verslaat Kiki Bertens, Nederlandse toptennisser, de nummer 1 geplaatste Angelique Kerber, nadat ze de eerste set nog hard onderuit was gegaan herpakte ze zich in de 2 sets erna. Vlak erna kreeg haar coach Raemon Sluiter de vraag hoe hij na zo’n eerste zwaar verloren set coacht. Raemon zei ‘ik wil haar laten inzien dat ze de winnende tactiek eigenlijk zelf weet. Haar emoties en de dingen die gebeuren in zo’n wedstrijd zorgen ervoor dat het allemaal wat vertroebelt. Maar hoe minder ik hoef te zeggen, en hoe meer zij zelf met dingen komt, hoe beter het is. Waarschijnlijk voor de wedstrijd, en vooral ook daarna: dat betekent dat het steeds meer van háár wordt. Dat is het belangrijkste.”

Het vertrouwen in elkaar om samen te kunnen leren, en tot een winnende tactiek te komen. Dat vertrouwen de basis is voor elke goede samenwerking is niets nieuws. Raemon Sluiter probeert zijn pupil Kiki Bertens vertrouwen te geven door zijn manier van coaching. Datzelfde vertrouwen heb je in een innovatief team vooral nodig om dingen uit te kunnen proberen. Net als in topsport kun je niet altijd A/B testen.

Ook Paul herkend zich hierin. ‘Als sporter maak je vaak beslissingen in een split second. Niet omdat je een analyse hebt gemaakt, maar omdat je intuïtie je vertelt dat je iets moet doen. Een goede ondernemer kent zijn markt, klanten en ontwikkel mogelijkheden. Dat zijn ontzettend veel variabelen met nog meer nuances. Meestal heb je niet de tijd om al die variabelen te testen, voordat je een beslissing neemt. Dan is het nodig om te luisteren naar je intuïtie en vertrouwen te hebben in jezelf en je team.’

‘Het is dan ook belangrijk om met mensen te werken waar je energie van krijgt. Soms zie je een enorme kans en zijn de voorspellingen en groei veelbelovend. Maar het product of de mensen waarmee je moet samenwerken om die kans te pakken, kosten je erg veel energie. De kans dat zo’n project succesvol wordt is dan erg klein. Als topsporter leer je dat de data nog zo veelbelovend kan zijn, uiteindelijk is het je lichaam die bepaalt of je goed presteert of niet. Je ontwikkelt daardoor een sterke intuïtie. In het bedrijfsleven zie ik vaak mensen die niet meer weten hoe het is om hun intuïtie te gebruiken.’

Bij zowel topsporters als topondernemers is het dus belangrijk om een goed team om je heen te bouwen, waarbij het hele team precies weet wat ze aan elkaar hebben.

Verband 5: Let's celebrate together!

Langzaam na al die jaren hard werken volgen de eerste kleine successen. Net als bij team(top)sport is er niets mooiers dan gezamenlijk met een team van gelijkgestemden een doel stellen, hier alles voor doen en laten, resultaat halen en dan vooral dit succes met elkaar vieren. Die laatste stap van het gezamenlijk successen vieren wordt zowel in de topsport als in het ondernemerschap regelmatig vergeten.

‘Het probleem van veel ondernemers is dat er altijd meteen een volgend doel aan de horizon ligt. Alleen juist deze mentaliteit van doorzetten heeft je als sporter of ondernemer vaak ook veel gebracht. Maar vergeet nu vooral niet van het moment te genieten waar je al die jaren met elkaar zo hard voor hebt gewerkt.’

 Maarten van der Sanden viert hier samen met Thomas Rau(Madaster) en Irma Langeraert(Anders Financieren) de start van een nieuwe investeringsuitgifte

Maarten van der Sanden viert hier samen met Thomas Rau(Madaster) en Irma Langeraert(Anders Financieren) de start van een nieuwe investeringsuitgifte

Is het zo zwart op wit?

Als je de vergelijkingen hierboven leest lijkt het er wellicht op dat we in dit blog verklaren dat topsporten en topondernemerschap vrijwel hetzelfde is. Maar topsport is vooral ook om heel veel redenen niet te vergelijken met ondernemen.

‘Bij topsport is het bijvoorbeeld heel gemakkelijk om een duidelijk doel te hebben: Op 27 juli heb ik een belangrijke wedstrijd. Als ondernemer is het veel lastiger een concreet doel te stellen, waar vervolgens iedereen om je heen aan mee kan werken. Daarbij is het leven als topsporter behoorlijk voorspelbaar. Op zondagavond weet je precies hoe je komende week eruit gaat zien. Terwijl je als ondernemer iedere dag weer tegen onverwachte zaken aanloopt en je je doelen veel vaker bijstelt.’

En gelukkig maar, zowel Paul als ik hopen het leven als ondernemer namelijk een stuk langer vol te houden dan het leven als een topsporter.

Maarten van der Sanden & Paul Musters
Symbid & Fortify

Maarten van der Sanden & Paul Musters1.png