}

Crowdfunding: Appels en Peren..


 

2017, een jaar vol uitdagingen, groei, en professionalisering. Maar nog belangrijker, 2017 liet zien dat we voor eens en altijd een onderscheid moeten maken tussen de verschillende vormen van crowdfunding. En dan met name lening crowdfunding, en durfkapitaal crowdfunding. Durfkapitaal crowdfunding is de vorm van crowdfunding waarmee investeerders aandeelhouder kunnen worden van een bedrijf.

In 2017 waren er opnieuw veel ambitieuze ondernemers en investeerders die succesvol met elkaar verbonden werden. Verder breidden platformen hun dienstverlening uit, zijn er weer meerdere campagnes geweest die miljoenen aan financiering wisten op te halen en kondigde Symbid ook aan dat ze nu opereert op basis van  een vergunning voor een beleggingsonderneming.

Toch stond 2017 niet alleen in het teken van positieve berichtgeving. Zo was er veel te doen om de transparantie van crowdfunding platformen en de wet- en regelgeving. Hoewel er doorlopend stappen worden gezet om dit beter vorm te geven vroeg onder andere Lex van Teeffelen zich hardop af of dit voldoende zal zijn.

Daarnaast bracht Fundwijzer eind 2017 cijfers naar buiten over de algehele groei van de crowdfunding markt in Nederland. Met een groei van 15% groeit crowdfunding in Nederland minder dan in de rest van de wereld. 

Is de groei voor crowdfunding in Nederland er dan helemaal uit?

NEE! Crowdfunding in zijn geheel mag dan wellicht achterblijven in de groei, maar als we kijken naar durfkapitaal crowdfunding, is deze dit jaar volgens Crowdfundingmarkt.nl met maar liefst 73% gestegen.

Durfkapitaal crowdfunding? Ja, het is tijd om de verschillende vormen van crowdfunding van elkaar los te koppelen, en dan met name lening crowdfunding en durfkapitaal crowdfunding. Bij lening crowdfunding is er sprake van het ophalen van vreemd vermogen. Bij durfkapitaal crowdfunding is er sprake van het ophalen van eigen vermogen.

Waarom moeten we lening crowdfunding en durfkapitaal crowdfunding uit elkaar trekken?

Allereerst is de soort financiering heel anders. Waar je als ondernemer bij vreemd vermogen bijvoorbeeld direct of op korte termijn begint met aflossen, hoef je dit bij durfkapitaal niet.

Verder zijn de soort investeerders die je aantrekt bij alle vormen anders. Iemand die investeert via lening crowdfunding wilt vaak snel en op korte termijn rendement maken in de vorm van een vastgestelde rentevergoeding. Een investeerder via durfkapitaal wordt daarentegen echt ambassadeur van jouw bedrijf/merk. Daarbij weet een durfkapitaal investeerder dat hij/zij ergens in de verre toekomst pas rendement gaat maken. Bijvoorbeeld als de waarde van het bedrijf stijgt.

Verder is er in de loop der jaren een trend te zien in de stijgende groei van durfkapitaal crowdfunding. Lening crowdfunding daarentegen is in 2017 bijvoorbeeld minder gegroeid dan in 2016. Daarnaast werd het in 2017 ook nog duidelijker dat toezicht en de eisen waar de  verschillende vormen van crowdfunding aan moeten voldoen op sommige punten verschillen.

Omdat lening crowdfunding de grootste vorm van crowdfunding, die bij de meeste mensen bekend is, zal ik in deze blogpost vooral ingaan op de verschillen tussen lening crowdfunding en durfkapitaal crowdfunding. Zo zal er duidelijk gemaakt worden hoe de stijging van durfkapitaal crowdfunding er uit ziet ten opzichte van lening crowdfunding, en zullen we mogelijke verklaringen bespreken over hoe dit komt. Vervolgens zullen we afsluiten met een blik op de toekomst.

 

1. Stijging markt Durfkapitaal Crowdfunding vs. stagnering lening crowdfunding.

Waar de algehele crowdfunding in 2017 met slechts 15% is gegroeid, en de groei van lening crowdfunding met 33% ook tegenviel, is durfkapitaal crowdfunding in Nederland met maar liefst 73% gegroeid. Vorig jaar was dit slechts 33%. 

Hoe kan het dat durfkapitaal crowdfunding groeit, en hoe staat dit in verhouding tot voorgaande jaren?

De voornaamste reden voor deze groei is de groei bij de gevestigde namen in de Nederlandse durfkapitaal crowdfunding markt. Symbid en OnePlanetCrowd, hebben een forse groei doorgemaakt.

Zo groeide Symbid in 2016 nog met maar 27%, terwijl ze dit jaar groeide met 42% tot ruim €8 miljoen, waarmee het marktleider is. Ook OnePlanetCrowd beloonde hun harde werk met een flinke stijging. Na een groei van 22% in 2016 werd dit jaar doorgepakt met een groei van 33%.

Ook Seedrs uit het Verenigd Koninkrijk, dat sinds enige tijd ook in Nederland actief is, was goed voor een belangrijke bijdrage. Waar Seedrs vorig jaar met 1 campagne ‘slechts’ €160.460,-’ wist op te halen, is dat dit jaar ruim €4 miljoen met ‘slechts’ 4 campagnes.

Stagnering groei bij Lening Crowfunding

Als we dit afzetten tegen de groei van lening-crowdfunding dan zien we dat de groei hier achterblijft. Hoewel de volumes van de 2 grootste lening crowdfunding platformen, Collin Crowdfund en Geldvoorelkaar.nl, een stuk hoger liggen dan bij de durfkapitaal collega’s zien we dat de groei in 2017 nihil was.

Waar Collin in 2016 €33 miljoen ophaalde, was dat in 2017 €34 miljoen. Een minimale stijging, helemaal als je bedenkt dat hun ambitie voor 2017 €60 miljoen was.

Geldvoorelkaar.nl lijkt het nog zwaarder te hebben. Waar zij vorig jaar nog €25 miljoen wisten op te halen, was dat dit jaar €24 miljoen. En was er dus zelfs sprake van een kleine daling.

Dit heeft er onder andere toe geleid dat het aandeel van durfkapitaal crowdfunding binnen de totale crowdfunding markt van 7% is gestegen naar 9%. Maar goed, we zouden ze van elkaar lostrekken weet je nog.

2. Stijging gemiddelde campagne omvang Durfkapitaal Crowdfunding vs. daling gemiddelde campagne omvang Lening Crowdfunding.

Door de loop van de jaren is de gemiddelde omvang van durfkapitaal crowdfunding campagnes blijven stijgen. In 2011, toen Symbid als eerste in Nederland begon met aandelen crowdfunding, werden er voornamelijk lagere bedragen tussen de €20.000 en €50.000 opgehaald. Vorig jaar lag de gemiddelde campagne in Nederland op €149.000. Dit was het hoogste gemiddelde tot nu toe. Dit jaar daalde dit gemiddelde naar €124.000.

Echter blijkt ook hier weer een groot verschil tussen de gemiddelden van de verschillende vormen van crowdfunding. Want terwijl de gemiddelde grootte van een crowdfunding campagne in Nederland afnam, nam deze bij durfkapitaal crowdfunding juist enorm toe.

Stijging gemiddelde campagnes Durfkapitaal Crowdfunding

In 2016 was een gemiddelde durfkapitaal crowdfunding campagne goed voor €210.000, in 2017 was dat maar liefst €565.000.

Deze stijging is terug te zien bij Symbid en OnePlanetCrowd. Zo was de gemiddelde campagne omvang met 37 campagnes bij Symbid in 2016 nog iets meer dan €136.000. In 2017 was dit gemiddelde met 24 campagnes €328.618. Verder slaagde OnePlanetCrowd erin voor 2 van de 4 durfkapitaal campagnes meer dan €1.000.000 op te halen. Maar de stijging kwam ook door het doorpakken van Seedrs. In 2017 waren zij goed voor in totaal 4 durfkapitaal crowdfunding campagnes waarvan twee meer dan €500.000.

Wat verder interessant is om te zien is de daling in het aantal campagnes. In totaal werden er dit jaar 34 durfkapitaal crowdfunding campagnes succesvol afgerond, terwijl dat er vorig jaar nog 53 waren. Betekent dit dat platformen een strengere selectie aan de poort zijn gaan hanteren? De toekomst zal het leren.

Daling gemiddelde campagnes Lening Crowdfunding

Als we kijken naar de lening crowdfunding campagnes zien we dat het gemiddelde in 2016 nog €145.000 was, en dat deze in 2017 is gedaald naar €115.000. Opvallend is dat het aantal projecten wel is gestegen met 68% tot 1.439. Met andere woorden, er zijn hier heel veel kleinere campagnes bijgekomen het afgelopen jaar.

3. Waar komt die sterke groei van durfkapitaal platformen vandaan?

Dat de gemiddelde durfkapitaal crowdfunding campagnes zijn gegroeid, en hierdoor in totaal de gehele markt, komt natuurlijk ergens vandaan. Hoe kan het dat Durfkapitaal crowdfunding veel sneller groeit dan de andere vormen?

1. Gevestigde ondernemers/ondernemingen

We zien met name een trend dat meer gevestigde ondernemers/ondernemingen voor durfkapitaal-crowdfunding kiezen.

Niet alleen hebben dit jaar serial ondernemers als Leen Zevenbergen(Solarus) en Michiel Mol(Caramol) voor crowdfunding gekozen. Ook kozen toffe jonge Nederlandse merken als VanMoof voor crowdfunding. Verder zagen we ook de allereerste landelijke winkelketen een crowdfunding campagne opzetten, voor meer dan een miljoen euro.

Deze bedrijven en ondernemers hebben doorgaans een stuk groter netwerk en meer ervaring dan de meeste startups en kunnen daardoor gemakkelijker grotere bedragen ophalen bij ‘hun’ crowd. Daarnaast hebben ze doorgaans ook meer geld nodig en daardoor zijn de campagnes een stuk groter van omvang.

Ook zien we dat deze bedrijven vaak al professionele investeerders aan boord hebben. Deze zijn er bij gebaat om een stuk van het risico te delen met een grotere groep investeerders (co-investments).

Daarnaast zijn eventuele al bestaande investeerders ook gebaat bij het marketing effect van een crowdfunding campagne. Hierdoor hoeft er immers minder marketing voorgefinancieerd te worden door de al bestaande investeerder(s).

2. Bekendheid crowdfunding financieringsvormen neemt toe

Het feit dat ‘de banken’ in de jaren van de crisis minder hebben gefinancierd heeft er toe geleid dat er veel alternatieve financieringsvormen bij zijn gekomen. Dit heeft ondernemers gedwongen beter na te denken over welke vorm van financiering geschikt voor ze is.

Veel bedrijven met een relatief hoog risicoprofiel kozen de laatste jaren voor (vaak te goedkope) leningen via een lening crowdfunding platform. Waar in de Verenigde Staten en de UK veel innovatieve bedrijven met zo een risicoprofiel altijd voor durfkapitaal (crowdfunding) kiezen, was dat in Nederland dus nog lang niet altijd het geval.

Doordat de markt als geheel professionaliseert en het toezicht verder toeneemt zou het goed kunnen zijn dat zulke campagnes nu wel kiezen voor durfkapitaal crowdfunding. Durfkapitaal is namelijk een zeer geschikte financieringsvorm voor bedrijven met een hoger risicoprofiel. Deze vorm biedt namelijk potentieel ook een hoog rendement voor investeerders in de vorm van dividend, of bij de verkoop van een bedrijf (tussenvormen daargelaten).

3. Bundelen van krachten om je financieringsdoel te halen

Veel investeringen die sinds jaar en dag naar nieuwe initiatieven stromen worden gedaan door de zogeheten FFF (friends, family and fools). Deze investeringen werden veelal direct gedaan via de notaris in het bedrijf van het neefje, de buurjongen of een goede vriend.

Met andere woorden, veel van de financieringen werden gedaan op basis van de sociale relatie die er reeds met de ondernemer was. Terwijl je het liefste ook (altijd) op basis van de juridische en financiële compleetheid van ‘de aanbieding’ beslist.

Steeds vaker kloppen ondernemers/ondernemingen dan ook aan bij durfkapitaal crowdfunding platformen.  Dit ondanks het feit dat ze een groot gedeelte van hun benodigde financiering toegezegd hebben gekregen vanuit FFF.

Deze platformen zijn namelijk gespecialiseerd in de afhandeling van investeringen. Ze hebben veel geïnvesteerd in het opstellen van een hoogwaardige contracten set om investeringen te faciliteren. Hierdoor hoeven ondernemers dit niet meer zelf te doen.

Verder kan het ondernemers helpen FFF investeerders te overtuigen om mee te investeren. Deze platformen hebben namelijk een derdengeldenrekening, en staan onder toezicht van de AFM. Hierdoor heb je als FFF investeerder een hoop zaken die een stuk meer comfort kunnen bieden.

Een mooi bijkomend voordeel is dat het bundelen van de FFF investeerders en ‘de crowd’ in de meeste gevallen ook leidt tot nog een flink stuk additioneel kapitaal.  Zo kan de onderneming vliegend van start.

Aangezien FFF investeringen vaak al als durfkapitaal werden geinvesteerd, is het dus ook zeer logisch dat deze campagnes hun weg vinden naar durfkapitaal platformen zoals Symbid en OnePlanetCrowd.

De toekomst van durfkapitaal crowdfunding

In 2017 zijn er goede stappen gezet met betrekking tot de professionalisering van crowdfunding. Deels komt dit voort uit zelfregulering.

Nog geen Crowdfunding Wetgeving

Nederland kent nog geen crowdfunding wetgeving. Daarom committeren platformen die zich hebben aangesloten bij de branchevereniging crowdfunding zich aan verbeteringen voor professionalisering die ze onderling afstemmen. Zo hebben deze platformen afgesproken dat ze allemaal op hun website inzicht geven in de ‘defaults’.

In dit geval spreken we van een default als een onderneming welke financiering heeft weten te realiseren via een crowdfunding campagne, failliet is gegaan.

BO Vergunning

Maar de professionalisering komt niet enkel voort uit zelfregulering, ook de toezichthouder speelt uiteraard een rol. Zo heeft de AFM gesteld dat het vanaf 1 januari 2017 verplicht is om een beleggingsonderneming vergunning (BO vergunning) te hebben om aandelen crowdfunding aan te kunnen bieden.

Juist, dit geldt alleen voor de platformen die aandelen crowdfunding campagnes draaien, een vorm van durfkapitaal. Lening crowdfunding platformen kunnen opereren onder de vrijstelling van de AFM.

Uiteraard moeten alle platformen aan een vorm van wet en regelgeving voldoen. Echter opereren onder een vrijstelling of een BO vergunning is een groot verschil. Een BO vergunning is voor wat betreft AFM toezicht op het gebied van niet-bancaire financieringen namelijk het zwaarste regiem waar je onder kan vallen.

Maar wat betekent dit dan? Met een BO vergunning sta je onder permanent toezicht. Hieronder vallen de zorgplicht met periodieke inzage en toetsing in de software systemen, risicobeoordeling en de kasstromen van de platformen.

Seedrs en Eureeca hadden al een vergunning voor een beleggings onderneming. Symbid opereert sinds november 2017 als verbonden agent van Ilfa Tools en services BV, dat een BO vergunning heeft. Verwacht wordt dat in 2018 andere durfkapitaal platformen zullen volgen. Maar de grote vraag is wat er verder gaat gebeuren op het gebied van crowdfunding wet- en regelgeving?

Toekomst Crowdfunding Wetgeving

Vanuit de grootste platformen en de toezichthouder is de wens uitgesproken om tot crowdfunding wetgeving te komen. Inmiddels hebben marktpartijen hiervoor middels een advies hun input gegeven over waar een dergelijke wetgeving aan zou moeten voldoen.

Maar hoe gaat dit eruit zien? Voldoet een ontheffing dan nog voor lening crowdfunding platformen, of moeten ook zij naar zwaarder toezicht zoals bij durfkapitaal het geval is? Dat moet allemaal nog blijken.

Durfkapitaal Crowdfunding en Lening Crowdfunding voor eens en altijd loskoppelen

Echter zoals gezegd gaat het met name om de grote verschillen tussen de verschillende vormen van crowdfunding. Ten onrechte wordt vaak de indruk gewekt dat er zoiets bestaat als 1 crowdfunding markt. Dat is appels met peren vergelijken. Lening crowdfunding en durfkapitaal crowdfunding vergelijken is net zoiets als banklening vergelijken met Venture Capital investeringen.

Korstiaan Zandvliet, founder van Symbid, verwacht dat het hebben van een BO-vergunning kan leiden tot een nog duidelijkere scheiding tussen platformen, en de verschillende vormen van crowdfunding. “Uiteindelijk zien we dat de verdere professionalisering van crowdfunding leidt tot het verzwaren van de vergunningen. Het grote voordeel is dat de platformen die deze professionaliseringsslag nu gemaakt hebben zullen profiteren van een betere aansluiting bij andere vormen van (durf)-kapitaal. En dat waarschijnlijk tegen lagere kosten alsmede het vertrouwen van de retail investeerder die meer verwacht dan een simpele matching service.’

Één ding is zeker, we moeten voor eens en altijd een onderscheid maken tussen alle vormen van crowdfunding. Anders blijven we appels met peren vergelijken.

Wat is jouw visie op de toekomst van Crowdfunding of Durfkapitaal Crowdfunding?

Jesper Vieveen
Campaign Wizard 


Deel dit bericht:

Jeroen Bontje

Marketing Director at Symbid

You may also like...

Paste your AdWords Remarketing code here